Development mode

1927 - het nieuwe wonen

1927

De Weißenhofsiedlung in Stuttgart

en het nieuwe wonen

De tentoonstelling "Die Wohnung" in de Weißenhofsiedlung in Stuttgart in 1927, georganiseerd door de Deutscher Werkbund, toonde een geheel nieuwe opvatting van 'wonen' en vond internationaal zowel veel bijval als ook kritiek. Hier kreeg het publiek voor het eerst stalen buismeubelen in diverse uitvoeringen te zien. Deze trend zette zich door tijdens de erop volgende architectuurtentoonstellingen: 1928 in Brno, 1929 in Breslau, 1930 in Stockholm en 1930 en 1932 in Zürich. Tijdens de voorbereiding op de tentoonstelling in Stuttgart toonde de jonge Mart Stam zijn idee over een achterpootloze stoel voor het eerst aan Ludwig Mies van der Rohe – volgens de legende zou hij het ontwerp op een servet hebben getekend. In Stams ontwerp had de stoel inderdaad geen achterpoten, maar het verende effect ontbrak nog. Mies van der Rohe verwerkte het idee van het meeverende frame vervolgens voor het eerst in zijn elegante stoel S 533 – indertijd MR 10 genoemd. Een jaar later presenteerde Marcel Breuer zijn verende stoel S 32. Uiteindelijk was het geestelijk vader Mart Stam die het auteursrecht voor de kubusvorm van de Freischwinger kreeg toegekend. Sinds 1932 is het auteursrecht in het bezit van Thonet.

Octrooitekeningen van Mart Stam, 1929
Mart Stam (1899-1986)
Het 'oermodel'

Thonet, pionier op het gebied van industriële productie van stalen buismeubelen

Thonet komt de eer toe dat het er als eerste bedrijf in is geslaagd om de innovatieve meubelen op grote schaal te produceren. Eind jaren 20 van de vorige eeuw ontwikkelde Thonet de techniek die nodig is voor massaproductie en in de jaren 30 groeide het bedrijf uit tot de grootste producent van stalen buismeubelen.

S 33
Mart Stam

De Thonet-catalogus uit 1930/1931

In de bekende catalogus uit 1930 - die bestond uit insteekkaarten met productbeschrijvingen - staan behalve ontwerpen van Marcel Breuer, Le Corbusier, de broers Luckhardt, Ludwig Mies van der Rohe en Mart Stam ook talrijke eigen ontwerpen. Alle ontwerpen zijn exponenten van het nieuwe wonen. Een mijlpaal in de designgeschiedenis is de uitvinding van de Freischwinger. Lang was onduidelijk wie het auteursrecht op de vorm en het basisprincipe had, maar uiteindelijk werd het toegekend aan Mart Stam.

Marcel Breuer (1902-1981)

Marcel Breuer

De Freischwinger-stoelen S 32 & S 64

S 32

S 64